• Slider One

    የምስል ተጓዳኝ መልዕክት

  • Slider Two

    የምስል ተጓዳኝ መልዕክት

  • Sldier Three

    የምስል ተጓዳኝ መልዕክት

ታሪክን የኋሊት፣ጥር 1፣2009

የደቡብ ሱዳን ነገር…

ደቡብ ሱዳናውያን ነፃነታቸውን በወጉ ማጣጣም የሚችሉበትን ዕድል አጨናገፉት እንጂ ውድ ዋጋ የተከፈለበት ነው፡፡

2ኛው የሱዳን የእርስ በርስ ጦርነት ለማስቆም በደቡብ ሱዳኑ የጦርና የፖለቲካ ድርጅት SPLM እና በሱዳን መንግስት መካከል አጠቃላዩ የሰላም ስምምነት የተፈረመው የዛሬ 12 ዓመት በዛሬዋ ዕለት ነበር፡፡

ሱዳን ከ57 ዓመታት በፊት ከብሪታንያ ቅኝ አገዛዝ ከመላቀቋ በፊት ባዕዳኑ ሰሜኑንና ደቡቡን በነጣጥለህ ግዛው የአስተዳደር ፈሊጣቸው ለያይተውት ኖሩ፡፡

ቅኝ ገዢዎቹ አገዛዛቸው ባከተመ ጊዜ የአገሪቱን ነፃነት ሲያረጋግጡ የወሳኝነቱን የአድራጊ ፈጣሪነቱን አረባዊ ዝርያ ላላቸው ሰሜናውያኑ ተዉላቸው፡፡

የፖለቲካው፣ የአስተዳደሩ፣ የምጣኔ ሐብቱ አድራጊ ፈጣሪዎቹ በዚህ ግባ በዚህ ውጣ ባዮቹ፣ አዛዥ ናዛዦቹ ሰሜናዊያኑ ሆኑ፡፡

ደቡቦቹ ተገፉ፡፡ ተገለሉ፡፡ ተንገዋለሉ፡፡ ከቅኝ ግዛት በመላቀቂያው የሽግግር ድርድር ወቅት ነገሬ አልተባሉም ነበር፡፡

በዚህም የተነሳ ከአጠቃላይዋ ሱዳን ነፃነት ውሎ ሳያድር የመጀመሪያው የደቡብ ሱዳን የእርስ በርስ ጦርነት ተካሄደ፡፡

የዚያን ጊዜውን ዕልቂት ለማስቆም በተካሄደው ድርድር ከ44 ዓመታት በፊት ተፋላሚዎቹ የአዲስ አበባውን የሰላም ስምምነት ተፈራረሙ፡፡

 

በዚህ ስምምነት መሰረት ደቡብ ሱዳናውያን የአስተዳደርና የባህል ማንነታቸውን የሚያስጠብቅላቸውን የከፊል ራስ ገዝነት መብት አጎናፀፋቸው፡፡

የራስ ገዝ አስተዳደር ስራ ላይ ከዋለ ከ10 ዓመታት በኋላ የዚያን ጊዜው የአገሪቱ ፕሬዝዳንት ጃፋር አል ኒሚሪ ሰሜን ደቡብ ሳይለይ በሸሪአ ህግ ትተዳደራለች ማለታቸው ነገር አበላሸ፡፡

ደቡባዊያኑ ሆድ ባሳቸው፡፡ SPLA የተሰኘውን የጦር ድርጅታቸውን መስርተው ጥራኝ ጫካው አሉ፡፡

2ኛው የሱዳን የእርስ በርስ ግጭት ከ20 ዓመታት በላይ ዘለቀ፡፡

በረሃብ ጭምር የታገዘው ጦርነት ከ2 ሚሊዮን የማያንሱ ደቡብ ሱዳናውያንን አረገፈ፡፡

ከ4 ሚሊዮን የሚልቁትን ለስደትና መፈናቀል ዳረጋቸው፡፡

በስንት ተማፅኖና ከአታካች ድርድር በኋላ 2ኛውን የሱዳን የእርስ በርስ ግጭት ያስቆመው የሰላም ስምምነት የተደረሰው የዛሬ 12 ዓመት በዛሬዋ ዕለት ነበር፡፡

ከዚህ ስምምነት በኋላ በሽግግር ወቅት በብሔራዊ አንድነት መንግስት ቢዘልቁም ከ5 ዓመታት በፊት በተካሄደ ውሳኔ ሕዝብ ደቡብ ሱዳናውያን ነፃነታችንን አሉ፡፡

አዲሲቱ አገር የዓለም ማህበረሰብን ብትቀላቀልም ለገላጋይ ወዳስቸገረ የእርስ በርስ ጦርነት የገባቸው ገና የ3ኛ ዓመት የነፃነት በዓሏን ሳታከብር ነበር፡፡

የኔነህ ከበደ

በማኅበረ ሰብ ገጾች ያጋሩ

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn
Sheger 102.1 AudioNow Numbers