• United Bank S.C.

    ሕብረት ባንክ አ.ማ.

  • Slider Two

    የምስል ተጓዳኝ መልዕክት

  • Sldier Three

    የምስል ተጓዳኝ መልዕክት

ታሪክን የኋሊት፣ጥር 5፣2009

የቢያፍራው ጦርነት

ናይጄሪያ ከ50 ዓመታት በፊት ነፃነቷን ብትቀዳጅም ብሔራዊ አንድነቷ ስጋት የተደቀነበት ገና 10ኛ ዓመት የነፃነት በዓሏን ለማክበር ሳትበቃ ነበር፡፡

የቢያፍራው የመገንጠል ንቅናቄ የቢያፍራውን ጦርነት ወለደ፡፡

ከ3 ዓመታት ያህል ደም አፋሳሽና እልህ አስጨራሽ ውጊያ በኋላ የናይጄሪያ ፌዴራላዊ ኃይል ባለድል ሆነ፡፡

የቢያፍራ ተገንጣዮች እጅ ሰጡ፡፡

ይሄ ከሆነ ዛሬ ልክ 47ኛ ዓመቱን ደፈነ፡፡

የያኔዋ አዲስ አገር ናይጄሪያ በርካታ ተቃርኖዎች የሚፋተጉባት ነበረች፡፡

በዚህ ላይ በደቡብ ምስራቅ አካባቢዎቿ የነዳጅ ዘይት መገኘት የሐብት ክፍፍሉ ጉዳይ ቅራኔውን አጦዘው፡፡

የብሪታንያ፣ የኔዘርላንድስ፣ የፈረንሳይና የጣሊያን ኩባንያዎች የናይጀሪያን የነዳጅ ፀጋ ለመቀራመት የጀመሩት ግብግብ የቢያፍራን ግዛት የመገንጠል ፍላጐት አናረው፡፡

የቅኝ አገዛዙ ዘመን እርሾም ቅራኔውን አብላላው፡፡

የአገሪቱን ደቡብ ምስራቃዊ አውራጃዎች ከልለው የቢያፍራ ግዛት ያሉት የኢግቦ ጐሳዎች በኮሎኔል ኦደሚጐ ኦጁኩ መሪነት ግዛቲቱን ከተቀረችው ናይጄሪያ ነጥለናል፤ ራሳችንን የቻልን ነፃ አገር ነን አሉ፡፡

የራሳቸውን አካባቢያዊ ሠራዊት መሠረቱ፡፡

የናይጀሪያ ፌዴራላዊ መንግስት ቢያፍራዎች መገንጠሉን እንዲተዉ ቢያግባባ ቢማፀንም ሰሚ አላገኘም፡፡

ግንጠላውን ለማክሸፍ ጦሩን ወደ ቢያፍራ አዘመተ፡፡

ግጭቱ ስር እየሰደደ አድማሱ እየሰፋና እልቂቱን እያበዛው ሄደ፡፡

ዲፕሎማሲያዊ ጥረቶች ቦታቸውን ለወታደራዊ እልህ እየለቀቁ መጡ፡፡

 

ቢያፍራዎቹ ከምድር ጦር በተጨማሪ በቅጥረኛ አብራሪዎች ጭምር በመታገዝ የውጊያና የወታደራዊ የመጓጓዣ አውሮፕላን እስከመታጠቅ ደረሱ፡፡ 

ከመቋቋምም በላይ በውጊያው ጅማሬ ድል ቀናቸው፤ የፌዴራሉን መንግስት ሠራዊትም ክፉኛ ፈተኑት፡፡

ቀስ በቀስ ግን ጦርነቱን በጀመሩበት ፍጥነት መቀጠሉ ተሳናቸው፡፡

የናይጀሪያ ፌዴራላዊ ጦር ቀስ በቀስ በከበባ ውስጥ ከትቶ መፈናፈኛ አሳጣቸው፡፡

በከበባውም የተነሳ የጦር መሳሪያና ተተኳሾች ብቻ ሳይሆን እንደ ምግብ መድሐኒትና ሌሎችም የሰብዓዊ ፍላጐት ማሟያዎች የሚያልፉባቸው መንገዶች ተዘጋጉ፡፡ ወደ ጦርነቱ ማብቂያ በቢያፍራ ረሃቡ ከፋ፡፡ ወረርሸኙ ሕዝቡን ይረፈርፈው ያዘ፡፡

የእርስ በርስ ጦርነቱ ከአሠቃቂነቱ የተነሳ ከ3 ሚሊዮን የማያንሱ ዜጐችን ሕይወት ቀጠፈ፡፡

መጠነ ሰፊ ቁሳዊና የንብረት ውድመቱም የጦርነቱ አሠቃቂ ገፅታ ነበር፡፡

ወደ ጦርነቱ መጨረሻ የበላይነቱን እያረጋገጠ የመጣው የናይጄሪያ ፌዴራላዊ ጦር ግዛቲቱን ሙሉ ለሙሉ በእጁ አስገባት፡፡

የቢያፍራ ተንጣዮች መሪ ኮሎኔል ኦጁኩ ወደ ኮትዲቭዋር ኮበለለ፡፡

የተገንጣዮቹ ጦር የዛሬ 47 ዓመት በዛሬዋ እለት እጁን ሰጠ፡፡

የአሠቃቂው የቢያፍራ የእስር በርስ ጦርነት ምዕራፍ ተዘጋ፡፡

የናይጄሪያ የመበታተን አደጋ ተወገደ፡፡

የቢያፍራው ጦርነት ናይጄሪያ ሰላም፣ መረጋጋትና ፀጥታዋን በብልፅግና አስደግፋ እንዴት መዝለቅ እንደምትችል ታላቅ ታሪካዊ ትምህርት ሰጥቷት ያለፈ ክስተት ነው፡፡

የኔነህ ከበደ

በማኅበረ ሰብ ገጾች ያጋሩ

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn
Sheger 102.1 AudioNow Numbers