• United Bank S.C.

    ሕብረት ባንክ አ.ማ.

  • Slider Two

    የምስል ተጓዳኝ መልዕክት

  • Sldier Three

    የምስል ተጓዳኝ መልዕክት

ታሪክን የኋሊት፣መጋቢት 22፣2009

የዛሬ 81 ዓመት በዛሬው እለት በኢትዮጵያና በኢጣሊያ መካከል ትግራይ በሚገኘው በማይጨው ጦርነት ሆነ፡፡

ኢጣሊያ በአፍሪካ፣ በሊቢያና በሱማሊያ ከኢትዮጵያ ክፍል ኤርትራን በቅኝ ግዛትነት እÍ ካደረገች በኋላ፣ ጠቅላላ ኢትዮጵያን በሃይል ለመያዝ ጦርነት ከፈተች፡፡

ከ40 ዓመታት በፊት ኢትዮጵያን በቅኝ ግዛትነት የመያዝ አላማዋ በአድዋ ጦርነት ድል ሆና ተመልሳ ነበር፡፡ ግን አላማዋን ለማስፈፀም ቀን ጠበቀች፡፡

በምፅዋ ባህር ወደብ በኤርትራ በኩል ወደወሰን ዘመናዊ የጦር ሃይሏን አደራጀች፡፡

የወልወን ግጭት ሆን ብላ ከቀሰቀሰች በኋላ ተበዳይ ሆና ለመቅረብ ሞከረች፡፡

አከታትላም ዋናው የጦር ሃይሏን ባደራጀችባት ኤርትራ በኩል፣ ወሰን ጥሳ፣ በጥቅምት ወር መቐሌን ያዘች፡፡

ከወራሪው የኢጣሊያ ሃይል ጋር ሲወዳዳር፣ ኋላ ቀርና አነስተኛ መሣሪያ ያለው አብዛኛው፣ የኢትዮጵያ ሰራዊት፣ የክተት አዋጁን ተከትሎ፣ ጭብጦ ስንቁን ይዞ፣ ጦርና ጋሻውን አንግቦ ወደዘመቻው ተሰማራ፡፡

ኢጣሊያ፣ በሶማሊያ በኩል ባደራጀችው ዘመናዊ የጦር ሃይል፣ በምሥራቅ በዑጋዴንና በደቡብ በዶሎ በኩል፣ ጦርነት ጀመረች፡፡

ኢትዮጵያም ባላት ሃይል ለመከላከል ሰራዊቷን ወደ ሁለቱም የጦር ግንባር በእግር አጓጓዘች፡፡

ከማይጨው ጦርነት በፊት፣ በርካታ ውጊያዎች ተደርገው ብዙው ሰራዊትና አዛዞች ሞተዋል፡፡

የጎጃምና የጎንደር ጦር፣ በምዕራብ ትግራይ ተዋግቶ፣ እያሸነፈም፣ እየተሸነፈም በመጨረሻ በአይሮýላን መርዝ ተጠቅቶ ተበትኗል፡፡

 

በጦር ሚኒስትሩ የሚመራው ከ50 ሺ በላይ ይሆናል ተብሎ የተገመተው ጦርና ከወለጋ የተንቀሣቀሰ ጦር በኢምባአራዳምና በሌሎች ቦታዎች ተዋግቶ ጊዚያዊ ድል አገኘ ፤ ግን በአውሮýላን መርዝና በኢጣሊያ ዘመናዊና ከባድ መሣሪያ ጉዳት ስለደረሰበት አዛዦችም ጭምር በጦር ሜዳ ተሰው፡፡

በተምቤ በኩል የዘመተው የሰላሌ፣ የደቡብ ጎንደር፣ የከምባታና የላስታ ጦርም ከታዘዘበት ቦታ ሳይደርስ ኢጣሊያኖች እየቆረጡ አጠቁት፡፡

ኢትዮጵያኖች በጀግንነት እየተዋጉ ስለተጎዱ፣ ተተኪ የሌለውን ሰራዊት አዳከመው፡፡

ለሰባት ወራት፣ ኢትዮጵያኖች ሲፋለሙ ቆይተው፣ ከሞት የተረፉት አዛዦችና ወታደሮች ንጉሠ ነገሥቱ በሚመሩት ጦርነት ለመዋጋት ማይጨው ላይ ተሰበሰቡ፡፡

ያን ጊዜ ግን፣ አብዛኛው ስራዊት በሞት፣ በመቁሰል፣ በረሃብ ተጎድቶ ከውጊያ ውጭ ሆኗል፡፡ የተረፈው ጥቂትም ቢሆን የውጊያ ሞራሉ ወድቋል፡፡

ከንጉሠ ነገሥቱ ጋር አብሮ የዘመተው ተዋጊም፣ ከኢጣሊያኖች ጋር ሲወዳደር በቁጥር፣ በመሣሪያ ጥሪትም በብዙ ያንሳል፡፡

ያም ሆኖ የመጨረሻውን ውጊያ ለማድረግ በማይጨው ተሰለፈ፡፡

መጋቢት 22 1928 በቀዳማዊ ኃይለሥላሴ የሚመራው የኢትዮጵያ ጦር በ3 ግንባር ተሰለፈ፡፡

በጄኔራል ባዶሊዩ የሚመራው የኢጣሊያ ሰራዊትም በዘመናዊ መድፎችና ከ70 በላይ በሚደርሱ የጦር አይሮýላንም እየታገዘ ተሰለፈ፡፡

ከንጋቱ 12፡00 ጦርነቱ ተጀመረ፡፡

ውጊያው እንደተጀመረ ኢትዮጵያኖች ኢጣሊያኖች ካምý ድረስ ዘልቀው በሚያስደንቅ ጀግንነት ተዋጉ፡፡

ባዶሊዩ ገና በጠዋቱ፣ የጦር አይሮýላኖቹ በሙሉ ሃይላቸው በቦምብና በመርዝ ጋዝ ኢትየጵያኖቹን እንዲደበድቡ አዘዘ፡፡

ከፍተኛ እልቂት ሆነ፡፡ ምንም መከላከያ የሌላቸው ኢትዮጵያኖች ከውጊያ ውጭ ሆኑ፡፡

ኢጣሊያ የበላይነቱን ብትይዝም ኢትዮጵያኖች ግን የውጊያ ቀጠናቸው አላፈገፈጉም፡፡

የኢትዮጵያ ሠራዊት ምሽት ድረስ ከተዋጋ በኋላ ወደኋላው አፈገፈገ፡፡ ጣሊያኖችም የሚሸሸውን ሠራዊት እየተከታተሉ የመርዝ ጋዝ እየረጩ ፈጁት፡፡

በአሸንጌ ሃይቅም መርዝ ረጭተው በጥም የተጎዳው ሁሉ ሲጠጣ አለቀ፡፡ የማይጨው ጦርነት፣ በዚያኑ ዕለት በኢጣሊያኖች ድል አድራጊነት ተጠናቀቀ፡፡

የማይጨው ሽንፈት፣ ለጠላት ገብረን አናድርም ፤ ያሉ ጀግኖች በየጫካውና ሸንተረሩ የአርበኝነት ሥራ እንዲጀመሩ አደረጋቸው፡፡

ንጉሠ ነገሥቱም ተሰደዱ፡፡

ከአምስት አመት በኋላ፣ ስደተኛው ንጉሠ ነገሥት የእንግሊዝን ዕርዳታ አግኝተው ፤ አርበኞች ጠላታቸውን አስጨንቀው፣ የሃገራቸውን ነፃነት ከአምስት አመታት በኋላ መለሱ፡፡ የኢጣሊያ ፋሽሽትም ተመንግሎ መሪዎቹም ተገደሉ፡፡ ቀሪዎቹም ታሰሩ፡፡

እሸቴ አሰፋ

በማኅበረ ሰብ ገጾች ያጋሩ

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn
Sheger 102.1 AudioNow Numbers