• Slider One

    የምስል ተጓዳኝ መልዕክት

  • Slider Two

    የምስል ተጓዳኝ መልዕክት

  • Sldier Three

    የምስል ተጓዳኝ መልዕክት

ሸገር ወሬዎች እና ልዩ ወሬዎች

ለዛ የምሳ ሰዓት ፕሮግራም ሚያዝያ 3፣2009

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

አስተያየት ይፃፉ (0 አስተያየት)

የበጋው መብረቅ - ሌተናል ጄኔራል ጃጋማ ኬሎ

ኢትዮጵያ የሞተላትንና የተጋደለላታን ልጇን እሁድ በማህፀነ ምድሯ ከተተች፡፡ ለነፃነቷና ለክብሯ ደሙን ለማፍሰስ፣ አጥንቱን ለመከስከስ ወዶና ፈቅዶ ዘብ ሲቆምላት የኖረውን ልጇን በክብር ወደ አፈሯ መለሰችው፡፡ሌተና ጄኔራል ጃጋማ ኬሎ በወጣትና በጉልምስና ጊዜያቸው የጉልበትና የህይወት፣ በሽምግልናቸው የኃሣብና የተማፅኖ ስጦታ ለሀገራቸው አበርክተው ታሪካቸውን በጀብዱና በሞገስ ቀለም አድምቀው በባንዲራዋ ተሸፍነው እሁድ እስከ ወዲያኛው በክብር ተሸኝተዋል፡፡ሀገራቸው በውርደት ቀንበር እንዳትጠመድ፣ ህዝባቸው በቅኝ ገዢዎች የፍዳ ማጥ እንዳይሰምጥ በደማቸው የዋዧት ሌተና ጄኔራል ጃጋማ ኬሎ የጀግና የቀብር ሥነ-ሥርዓት ተፈፅሞላቸዋል፡፡

ከ15 ዓመት እድሜያቸው ጀምሮ ጠመንጃ አንስተው፣ ተራራዋን መሽገው፣ ጫካዋን ተግነው፣ እሾህና ቁንጥር ጥሰው፣ ሱፋጫ ድንጋይና ገደል ቧጥጠው፣ ነዲድና ቁር ሳይበግራቸው ከአርበኝነት እስከ ጦር አዛዥነት፣ ከሽምቅ ተዋጊነት እስከ ሠራዊት አዝማችነት ባገለገሏት የሀገራቸው ምድር ጀብዷቸውንና አገልግሎታቸውን በጥቂቱም ቢሆን የሚያስታውስ የቀብር ሥነ-ሥርዓት ነበረ የተከናወነላቸው፡፡ የመጨረሻው የአርበኞች መሪ፣ የመጨረሻው የቀዳማዊ ኃይለሥላሴ መንግሥት ሌተና ጀኔራል ጃጋማ ኬሎ አስክሬን ወደ ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል ጉዞ ሲያደርግ የኢትዮጵያን ባንዲራ ተሸፍኖ ነበረ፡፡የምድር ጦር የሙዚቃ ጓድም የሀዘን ማርሽ እያሰማ ተከትሏል፡፡

ሙሉ የደንብ ልብሳቸውን የለበሱ 30 የሚሆኑ የመከላከያ ሠራዊት አባሎች ስለ ሀዘኑ መግለጫ በግራ ክንዳቸው ጥቁር ቱቢት አጥልቀው፣ ሳንጃ በአፈሙዝ ወድረው አጅበዋል፡፡ ሁለቱ የሰልፉ መሪዎችም ሻምላቸውን መዘው ሰልፉን ይመራሉ፡፡አርበኞች ጦርና ጐራዴ ይዘው ተከትለዋል፡፡ ከነዚህ በኋላ ሀዘንተኛው ታድሟል፡፡ከካቴድራሉም እንደደረሱ የጥንታዊ ኢትዮጵያ ጀግኖች ማህበር ፕሬዝዳንትና የቀድሞ የኢፌድሪ ፕሬዝዳንት ግርማ ወልደጊዮርጊስ የሌተና ጄኔራል ጃጋማን ታላቅነት የሚጠቁም ንግግር አስምተዋል፡፡የበለጠ ግን ባልተለመደ ሁኔታ ወ/ሮ ሙሉ ያሰሙት የፉከራ ግጥም ለጀግናው የአርበኞች መሪ የተገባ ሆኖ በሀዘን ተካፋዬቹ ዘንድ አድናቆትን አግኝቷል፡፡ፉከራው በኦሮምኛና በአማርኛ ቋንቋ የተነገረ ሲሆን የጄኔራሉን ገድል የሚያደምቅ ወኔ የሚቀሰቅስ ነበር፡፡

እድሜና ድካም የተጫጫናቸው አርበኞች የወ/ሮ ሙሉን ቀስቃሽ የፉከራ ግጥም ሲሰሙ መታገስ አልተቻላቸውም፡፡ ወኔያቸው ተፈንቅሎ ፉከራቸውን ማንደቅደቅ ጀምረዋል፡፡ይሁንና ለዘመናዊ የቀብር ሥርዓት አፈፃፀም ትኩረት የሰጠው አስተናባሪ የአርበኞቹን የወኔ ፉከራ በውትወታ አስቁሟቸዋል፡፡በዚያም ድርጊቱ ሥርዓቱ የአርበኞች መሪ ሆኖ ሳለ የአርበኞቹን ስሜት ቅድሚያ መስጠት ይገባው ነበር ሲሉ አንዳንድ የሀዘን ተካፋዬች ሲተቹ ሰምተናል፡፡ይሁንና አርበኞቹ የፀሎቱ ሥርዓት ተፈፅሞ አስክሬኑ ወደ መቃብር ቦታ ሲሄድ ፉከራና ሽለላቸውን ቀጥለዋል፡፡ እራሳቸውም ሌተና ጀኔራል ጃጋማ ኬሎ በአርበኝነት ዘመናቸው “ገዳይ በልጅነቱ ዶቃ ሳይወጣ ካንገቱ ጃጋማ ጃጋማቸው እንደደረሰም ሚገጥማቸው እንደ ግጥምም ሚፈጃቸው” እያሉ ይፎክሩ ለነበሩት ገናን የጀግና ስም ላላቸው ጃጋማ ኬሎ የተገባ አሸኛኘት ነው ተብሏል፡፡

አስክሬኑ ግባ መሬት ከሚፈፀምበት ቦታ እንደደረሰ የሙዚቃ ጓዱ የሀዘን ማርሽ አሰምቷል፡፡ሥለ ጦር አዛዥነት ክብራቸውም የተሰለፈው ዘብ የህብረት ሰላምታ ሰጥቷል፡፡ በዚያን ጊዜም የግብዓት ተኩስ ተተኩሷል፡፡ይህም ለጦሩ አዛዦች የሚደረግ የክብር መግለጫ ነው፡፡ በአንድ ወቅት በሜጀር ጄኔራልነት ማዕረግ ሀገራቸውን ያገለገሉት የአሁኑ አፈ-ጉባዔ አባዱላ ገመዳ የግብዓተ መሬቱ ሥርዓት እስኪፈፀም በሥፍራው ቆመው ሌተናል ጄኔራል ጃጋማ ኬሎን አክብረዋቸዋል፡፡እንዲህ በማድረጋቸው የመንግሥት ሹማምንት የሀገር ባለውለታቸውን አክብረው ማስከበር ለአሁኖቹ ማነቃቂያ ምሣሌ ይሆናልና የአፈ-ጉባዔው ድርጊት የተገባ ነው ተብሏል፡፡

ከ15 ዓመታቸው ጀምሮ ጡረታ እስከወጡበት 54 አመት ዕድሜያቸው ድረስ በውትድርና ሙያ ያገለገሉት ሌተና ጄኔራል ጃጋማ ኬሎ በ96 ዓመታቸው ከዚህ ዓለም በሞት የተለዩት መጋቢት 29/2009 ዓ.ም ነበር፡፡ስለ ጀግንነታቸው “የበጋ መብረቅ” የሚል ቅፅል ስም የወጣላቸው ሌተና ጄኔራል ጃጋማ የሀገራቸውን የኢትዮጵያን የነፃነት ሸማ ለመግፈፍ ባሕር ተሻግሮ፣ ወሰን ሰብሮ የመጣውን የኢጣሊያ ኃይል ለመስበር ጫካ ሲገቡ የመንግሥት ሹም አልነበሩም፡፡ ወይም ሰላ ገደደን ለይተው በሚያውቁበት እድሜ ላይ አልነበሩም፡፡

ተጨማሪ ያንብቡ...

አስተያየት ይፃፉ (1 Comment)

በኢትዮጵያና በሱዳን የድንበር አዋሳኝ አካባቢዎች የጋራ የነፃ የንግድ ዞን ሊመሠረት ነው ተባለ

በኢትዮጵያና በሱዳን የድንበር አዋሳኝ አካባቢዎች የጋራ የነፃ የንግድ ዞን ሊመሠረት ነው ተባለ፡፡ሸገር ወሬውን የሰማው ከውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤት የቃል አቀባይ ጽ/ቤት ኃላፊ ከሆኑት ከአቶ መለስ አለም ነው፡፡ኃላፊው እንደነገሩን ከትላንትና አንስቶ ይፋዊ የሥራ ጉብኝት በማድረግ ላይ ያሉት የሱዳኑ ýሬዝዳንት ኡመር ሀሰን አልበሽር ከኢትዮጵያ መንግሥት የሥራ ኃላፊዎች ጋር በተለያዩ የግንኙነት ደረጃዎች ላይ በመከሩበት ጊዜ፤ በነፃ የንግድ ዞኑ ጉዳይ ላይ ውይይት ተደርጓል፡፡

ከኢትዮጵያ ወደ ሱዳን የሚደረገውና በቅርቡ የተጀመረው የህዝብ ትራንስፖርት እንዲሰፋና የባቡር ሥራውም እንዲፈጥን መሪዎቹ መነጋገራቸውን ከቃል አቀባዩ ሰምተናል፡፡ሱዳን ከህዳሴው ግድብ የኤሌክትሪክ ብርሃን የምታገኝበትን መንገድ በተመለከተ ከመግባባት ተደርሷል የሚሉት ቃል አቀባዩ አቶ መለሰ አለም ኢትዮጵያ ፖርት ሱዳንን ዋነኛ የቁሣቁስ ማስገቢያ መንገድ አድርጋ ልትጠቀም ማሰቧንም ነግረውናል፡፡

በጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ግብዣ መሠረት ወደ ኢትዮጵያ ለ3 ቀናት ይፋዊ የሥራ ጉብኝት የመጡት ኡመር ሀሰን አልበሽር በደቡብ ኢትዮጵያ በሀዋሳ አካባቢ በመገኘት ዛሬ ጉብኝት ያደርጋሉ መባሉን ከቃል አቀባዩ ሰምተናል፡፡እለቱ በውል ባይታወቅም የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሣለኝ በሱዳን ጉብኝት እንዲያደርጉ ከýሬዝዳንት አልበሽር ግብዣ መቅረቡንም አቶ መለሰ ለሸገር ተናግረዋል፡፡  

የኔነህ ሲሳይ
አስተያየት ይፃፉ (1 Comment)

መጋቢት 27፣2009 የሸገር ወሬዎቻችን

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

  • በመብራት ችግር ለሚቋረጠው ውሃ መላ እየተበጀለት ነው ተባለ፡፡ (ወንድሙኃይሉ)
  • የኢትዮጵያ ሠራተኞች ማህበራት ኮንፌዴሬሽን ሠራተኞች በማህበር እንዲደራጁ በሚደረገው ጥረት አንዳንድ አሰሪዎች እንቢተኛ ሆነው ተቸግሬአለሁ አለ፡፡ ኮንፌዴሬሽኑ መደበኛ ጠቅላላ ጉባዔውን ዛሬና ነገ ያደርጋል፡፡ (አስፋው ስለሺ)
  • በቅርቡ በኢትዮጵያ ደቡብ ክልል የደረሰው አደገኛው የበቆሎ ተምች አስቸኳይ መፍትሄ እየተፈለገለት ነው ተባለ፡፡ (ዮሐንስየኋላወርቅ)
  • በፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤቶች መንግሥት ነፃ ጠበቆች ያቆመላቸው ለተወሰኑ ተከሳሾች ብቻ ነው ተባለ፡፡ (ንጋቱረጋሣ)
  • በሱዳንና በኢትዮጵያ ድንበር አካባቢዎች የንግድ ቀጠና ሊመሠረት ነው ተባለ፡፡ (የኔነህሲሣይ)
  • የኢትዮጵያ ሠራተኞች ማህበራት ኮንፌዴሬሽን 37ኛው የጠቅላይ ምክር ቤት ስብሰባ እያካሄደ ነው፡፡ (አስፋው ስለሺ)
አስተያየት ይፃፉ (0 አስተያየት)

በሀገር ውስጥ የተከሰተውን አረመረጋጋት ተከትሎ በተለያዩ የአለም ሀገራት በሚገኙ የኢትዮጵያ ሚሲዮኖች ላይ ትንኮሳ ፈፅመዋል ያላቸውን ዲያስፖራዎች በህግ ለመጠየቅ ሥራ መጀመሩን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ተናገረ

በሀገር ውስጥ የተከሰተውን አረመረጋጋት ተከትሎ በተለያዩ የአለም ሀገራት በሚገኙ የኢትዮጵያ ሚሲዮኖች ላይ ትንኮሳ ፈፅመዋል ያላቸውን ዲያስፖራዎች በህግ ለመጠየቅ ሥራ መጀመሩን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ተናገረ፡፡የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ዶክተር ወርቅነህ ገበየው ይህን ያሉት ዛሬ የሚኒስቴር መሥሪያ ቤቱን የ8 ወር እቅድ አፈፃፀም ሪፖርት ለህዝብ እንደራሴዎች ምክር ቤት ሲያቀርቡ ነው፡፡

ሚኒስትሩ እንዳሉት የኢትዮጵያ ዲያስፖራ በሀገር ውስጥ የተፈጠረውን አለመረጋጋት ተከትሎ በውጭ በሚገኙ የኢትዮጵያ ሚሲዮኖች ላይ ትንኮሳ ፈፅመውባቸዋል ያሏቸው ሀገራት በአውሮፓ ጄኔቫ፣ ስቶክሆልም፣ በርሊንና በአሜሪካ ዋሽንግተን ይገኙበታል፡፡ኢትዮጵያ በአራቱ የአለም ሀገራት ሚሲዮኖች ላይ ትንኮሳ ፈፅመዋል ያለቻቸውን ዲያስፖራዎች በህግ ለመጠየቅ ሥራ መጀመሯን ሚኒስትሩ ተናግረዋል፡፡በመጪው ጊዜም ሰላማዊ ባልሆነ መንገድ በሚሲዮኖች ላይ የሚደረግን ትንኮሳ በአለም አቀፍ ህግና ኢትዮጵያ ከሀገራቱ ጋር ካላት ግንኙነት አንፃር ጥብቅ ክትትል ይደረግበታል ብለዋል፡፡

ተጨማሪ ያንብቡ...

አስተያየት ይፃፉ (0 አስተያየት)

በኢትዮጵያ በየዓመቱ በመኪና አደጋ ከ4 ሺህ 300 በላይ ሰዎች ይሞታሉ፤ የመኪና ባለንብረቶች እባካችሁ የምትቀጥሯቸውን ሾፌሮች ባህሪ ለዩ ተባሉ

በኢትዮጵያ በየዓመቱ በመኪና አደጋ ከ4 ሺህ 300 በላይ ሰዎች ይሞታሉ፤ የመኪና ባለንብረቶች እባካችሁ የምትቀጥሯቸውን ሾፌሮች ባህሪ ለዩ ተባሉ፡፡ዛሬ ረፋድ የፌዴራል ትራንስፖርት ባለሥልጣን ከ300 በላይ የጭነትና የህዝብ ማመላለሻ ትራንስፖርት ባለንብረቶችን ሰብስቦ ነው እንዲህ ያላቸው፡፡

በፌዴራል ትራንስፖርት ሚኒስቴር የትራንስፖርት ሚኒስትር ድኤታ በሆኑት በአቶ አብዲሣ ያደታ ንግግር በተከፈተው በዛሬው የግማሽ ቀን ፕሮግራም ላይ እንደተባለው በኢትዮጵያ የሚያጋጥመውን የትራፊክ አደጋ መንግሥት ብቻውን ሊቀንሰው አይችልም የመኪና ባለሀብቶች የሾፌሮቻችሁን ሥነ-ምግባር እወቁና ቅጠሩ፤ ለሰው ህይወትና አካል እንዲሁም ለንብረታችሁ አስቡ ተብለዋል ሲሉ የመንገድ ደህንነት ግንዛቤ ባለሙያው አቶ ድል አድርጋቸው ለማ ነግረውናል፡፡

በኢትዮጵያ የበዛው የትራፊክ አደጋ በአሽከርካሪ ሥነ-ምግባር ችግር ይደርሳል፤ 68 በመቶ የሚሆነው አደጋም በምቹ መንገዶች ላይ ያጋጠመ ነው ያሉት አቶ ድልአርጋቸው የትራንስፖርት ማህበራት፣ የቦርድ አመራሮችና ሥራ አስኪያጆችም ዛሬ ረፋድ በተከናወነው የምክክር ፕሮግራም ተሣታፊ ነበሩ ሲሉ ለሸገር ነግረዋል፡፡

ወንድሙ ኃይሉ
አስተያየት ይፃፉ (0 አስተያየት)

በተለያዩ የአፍሪካ ሀገራት የነበሩ ከ700 በላይ የኢትዮጵያ ስደተኞች ባለፉት 8 ወራት ወደ ሀገራቸው እንዲመለሱ መደረጉን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ተናገረ

በተለያዩ የአፍሪካ ሀገራት የነበሩ ከ700 በላይ የኢትዮጵያ ስደተኞች ባለፉት 8 ወራት ወደ ሀገራቸው እንዲመለሱ መደረጉን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ተናገረ፡፡በስደት በተለያዩ የአፍሪካ ሀገራት ይኖሩ የነበሩ 510 ዜጎችና በማላዊ፣ ፕሪቶሪያና ዛምቢያ እሥር ቤቶች የነበሩ 240 ዜጎችም ይገኙባቸዋል ተብሏል፡፡

የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ኢትዮጵያዊያኑን ወደ ሀገራቸው እንዲመለሱ ካደረገባቸው የአፍሪካ ሀገራት መካከልም ግብፅና ታንዛኒያ ይገኙባቸዋል መባሉን ሰምተናል፡፡ለስደት ምክንያት ናቸው የተባሉትን ድህነትና ሥራ አጥነትን ለመፍታት ከእንግሊዝ መንግሥት ጋር በመተባበር ከ500 እስከ 700 ሚሊዮን ዶላር የሚፈጅ 2 የኢንዱስትሪ ፓርክ ለመገንባት ዝግጅት እያደረገ መሆኑን ሚኒስቴር መሥሪያ ቤቱ ተናግሯል፡፡

ትዕግስት ዘሪሁን
አስተያየት ይፃፉ (0 አስተያየት)

የዓለም ባንክ ለኢትዮጵያ ዜጎችሽን ንፁህ ውሃ አጠጪበት ብሎ የ445 ሚሊዮን ዶላር ብድር አፀደቀ…

የዓለም ባንክ ለኢትዮጵያ ዜጎችሽን ንፁህ ውሃ አጠጪበት ብሎ የ445 ሚሊዮን ዶላር ብድር አፀደቀ…445 ሚሊዮን ዶላሩ ከንፁህ ውሃ አቅርቦት በተጨማሪ ለፍሳሽ ማስወገጃ ሥርዓት ማሳደጊያም እንደሚውል ከባንኩ የኢትዮጵያ ማስተባበሪያ ቢሮ ሰምተናል፡፡አዲስ አበባን ጨምሮ ሌሎች 22 ከተሞች የውሃ አቅርቦትና የፍሳሽ ማስወገጃ ሥርዓቱ ተጠቃሚዎች የሚሆኑ ከተሞች መሆናቸው ተነግሯል፡፡አጠቃላይም ብድሩ 3 ነጥብ 38 ሚሊዮን ኢትዮጵያዊያንን ተጠቃሚ ያደርጋል ተብሏል፡፡በኢትዮጵያ የፍሳሽ አወጋገድ ሥርዓት ያላት አዲስ አበባ ብቻ ናት ያለው አለም ባንክ ይህም ቢሆን የነዋሪዎቿን 10 በመቶ ብቻ ተጠቃሚ ያደረገ ነው ብሏል፡፡

ቆሻሻ ውሃን ማከም፣ ያልተማከለ የቆሻሻ ሥርዓት መዘርጋት፣ የህዝብ መፀዳጃ ቤቶች መገንባት በብድሩ ሊከናወኑ ከሚችሉ ተግባራት መካከል መሆናቸውንም ባንኩ ተናግሯል፡፡በሌላ በኩል የዓለም ባንክ ሌላ የ50 ሚሊዮን ዶላር ብድር ለኢትዮጵያ ሊሰጣት ወስኗል፡፡50 ሚሊዮን ዶላሩ በሀገሪቱ የሚመረቱ ምርቶች በዓለም አቀፍ ገበያ ተቀባይነት እንዲኖራቸው በሚሰሩ ሥራዎች መደገፊያ ይሆናል ተብሏል፡፡ከሥራዎቹ መካከል የምርት ደረጃ ማውጣት፣ የአክሪዲቴሽን፣ የተስማሚነትና ምዘና ሥራዎች የሚሉት ይገኙበታል፡፡

የአለም ባንክ ለኢትዮጵያ ብድሩን የሰጣት ባንኩ ከያዘው ድህነትን መቀነስና የጋራ ብልፅግናና መደገፍ ከሚሉት አላማዎች የመጣ መሆኑንም ባንኩ ተናግሯል፡፡

ንጋቱ ረጋሳ
አስተያየት ይፃፉ (0 አስተያየት)

መጋቢት 26፣2009 የሸገር ወሬዎቻችን

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

  • ወደ ውጪ ሃገር ለሥራ የሚሄዱ ዜጎች ከአሰሪዎቻቸው ጋር እንዲግባቡ የሚያስችል ሥልጠና እየተሰጠ ነው፡፡ (ወንድሙ ኃይሉ)
  • የኢትዮጵያ ምርት ገበያ ሽንብራና ባቄላንም ለማገበያየት እያሰብኩ ነው አለ፡፡ (ንጋቱ ረጋሣ)
  • በኢትዮጵያ የትራፊክ አደጋን ለመቀነስ የመኪና ባለንብረቶች የአሽከርካሪዎቻችሁን ፀባይ በደንብ ለዩ ተባለ፡፡ (ወንድሙ ኃይሉ)
  • የዓለም ባንክ ለንፁህ መጠጥ ውሃ አቅርቦት የሚውል ከ400 ሚሊዮን ዶላር በላይ ለኢትዮጵያ ብድር ሰጠ፡፡ (ንጋቱ ሙሉ)
  • የሰዎች ህገ-ወጥ ዝውውርን ለመቆጣጠር ያለመ ምክክር በአዲስ አበባ እየተካሄደ ነው፡፡ (የኔነህ ሲሣይ)
  • ኢትዮጵያ በተለያዩ አገራት በሚገኙ ሚሲዮኖቿ ላይ ትንኮሣ ፈፅመዋል ያለቻቸውን ዲያስፖራዎች በሕግ ልትጠይቅ ነው ተባለ፡፡ (ትዕግሥት ዘሪሁን)
  • በተለያዩ የአፍሪካ ሀገራት የነበሩ ከ700 በላይ የኢትዮጵያ ስደተኞች ባለፉት 8 ወራት ወደ ሀገራቸው እንዲመለሱ መደረጉን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ተናገረ፡፡ (ትዕግሥት ዘሪሁን)
አስተያየት ይፃፉ (0 አስተያየት)

ኢትዮጵያ የለውዝ ምርቶችን ጥራት በተመለከተ ሁነኛ የደረጃ መስፈርት ፈጠን ብላ እንድታወጣ የሥነ ምግብ ተመራማሪዎች እየጠየቁ ነው

ኢትዮጵያ የለውዝ ምርቶችን ጥራት በተመለከተ ሁነኛ የደረጃ መስፈርት ፈጠን ብላ እንድታወጣ የሥነ ምግብ ተመራማሪዎች እየጠየቁ ነው፡፡ በሀገሪቱ እስካሁን ደረጃ ባለመውጣቱ ችግሩ እያሻቀበ መሆኑ ሥጋት ላይ ጥሏቸዋል፡፡ለውዝ በብዙ የኢትዮጵያ አካባቢዎች እየተመረተ ቢሆንም ከፍተኛ የአፍላ ቶክሲን ይዘት በውስጡ እንደሚገኙበት ሥራ ተብሎ የተደረጉ ጥናቶች በዳሰሣና በጥልቅ ምርምሮቻቸው እያሳዩ ነው፡፡የለውዝ ምርት ከዘሩ ጀምሮ በጥሬውም ሆኖ ታምሶ አልያም ተቆልቶና ተቀቅሎ ለምግብነት መዋሉ የታወቀ ነው፡፡

ይኸው ዘር እስከ ፋብሪካ ደርሶ አንዴ ቅቤ አልያም ዘይት ሲሆን በሌላ በኩል ለቁርስና ለመክሰስ የሚወሰዱ ሃልዋና ባቅላባን ለመሣሰሉት ጣፋጭ ምግቦች ማሰናጃ ሆኖም ያገለግላል፡፡የሆነው ሆኖ በኢትዮጵያ የሚመረተው ለውዝ በከፍተኛ ደረጃ በአፍላ ቶክሲን የተጠቃ መሆኑን ተመራማሪዎች እየነገሩን ነው፡፡አፍላ ቶክሲን ለሻጋታ ዝሪያዎች አማካኝነት የሚመጣ ለጉበት ካንሰር የሚዳርግ መርዛማ ንጥረ ነገር የያዘ እንደሆነም ይታወቃል፡፡ከጉበት ሌላ ኩላሊትን የሚነካ በአፍላ ቶክሲን የተጠቃውን ለውዝ ደጋግሞ ከመብላት ብዛት ደግሞ የሰውነት የበሽታ የመከላከል አቅም የሚዳከምበት የፅንስን እድገት የሚያጨናግፍ ከፍ ያለ አደጋም ለማድረስ የማይሳነው ኬሚካላዊ ውህድ መሆኑም ተረጋጧል፡፡

በሰመራ ዩኒቨርስቲ የአፕላይድ ማይክሮ ባዬሎጂ መምህር እንዲሁም በሀረማያ ዩኒቨርስቲ በለውዝ ላይ እስከ ዶክትሬት የደረሰ ምርምር ያካሄዱትን አቶ ኤፍሬም ጉቺን ሸገር በለውዝ ላይ ስለሚያይለው የአፍላ ቶክሲን ይዘት እንዲያብራሩለት ጠይቋቸዋል፡፡
አቶ ኤፍሬም የምርምር ውጤቶቻቸውን ለማጋራት ወደ ኋላ አላሉም፡፡ከኢትዮጵያ የለውዝ አምራች አካባቢዎች ሁሉ ብዙውን እጅ ምርት የሚያመርቱት የምሥራቅ ሀረርጌ ወረዳዎች ለጥናት የተመረጡ ቦታዎች እንደነበሩ አቶ ኤፍሬም አስቀድመው ለሸገር ተናግረዋል፡፡ፈዲስ፣ ጉርሱምና የባቢሌ ወረዳዎች የለውዝ ምርት ከገበሬ ማሳ ላይ እንዳለ ተለቅሞ በአከፋፋዮች እጅ ከደረሰም በኋላ ከጅምላና ቸርቻሪዎች ላይ ተቆንጥሮ በባለሙያው ሲመረመር ቆይቷል፡፡

አቶ ኤፍሬም እንደሚሉት በነዚህ ለጥናት በተወሰዱ ናሙናዎች አስደንጋጭ የአፍላ ቶክሲን መጠን ነው የተገኘው፡፡ በተለይም በማከማቻ ቦታዎች ባለሙያው 85 በመቶ ያህሉ ምርት በአፍላቶክሲን የተበከለ መሆኑን ይናገራሉ፡፡ቀድሞውኑ አለም ስለ አፍላ ቶክሲን መርዛማ ንጥረ ነገር ያወቀው ለዶሮዎች መኖነት ከ57 ዓመት በፊት በቀረበው ለውዝ አማካኝነት መሆኑን የምርምር ፅሁፎች ያትታሉ፡፡ለውዝ ደግሞ ከምሥራቅ ሀገርጌ ውጪ በቀሪዎቹ ኢትዮጵያ አካባቢዎች በጋንቤላ፣ በሀዊ፣ በቻግኒ፣ ወሎ፣ ደዴሳ፣ አርባ ምንጭ በርከትከት ብሎ ይመረታል፡፡ለውዝ ከሀገር ቤት ገበያ ወጣ ብሎ ለውጭ ገበያ የመቅረብ እድል ግን በዚሁ በጥራት መጓደል ምክንያት ተነፍጐታል፡፡

ተጨማሪ ያንብቡ...

አስተያየት ይፃፉ (0 አስተያየት)

ሸገር ልዩ ወሬ፣ “ለልመናማ እጄን አልሰጥም…”

በብየዳ ስራ ተሰማርቶ የአካል ጉዳተኛ ሚስቱን እና ሁለት ሴት ልጆቹን የሚያስተዳድረው አባወራ አእምሮው ታውኮ ማረፊያው ፀበል ሆነ የሚለን የሸገር ልዩ ወሬ አዘጋጁ ወንድሙ ኃይሉ ከዚያ በኋላ እናትዬው ብርሃኔ አፈራ “ለልመና እጄን አልሰጥም…” በሚል የተሰማራችበትን ሥራ እና የኑሮ ትግል ያወጋናል…

በተሽከርካሪ ወንበር (Wheel chair) ብቻ የምትንቀሳቀሰው ብርሃኔ እስከ 11ኛ ክፍል ወዳስተማራት ተሐድሶ ወደተባለው ሕፃናት ማሳደጊያ አምርታ ችግሯን ተናግራ በኤሌክትሪክ የሚሰራ የስፌት መኪና ለአንድ ዓመት በውሰት ተሰጣት…

ሕፃናት ማሳደጊያው የልብስ ስፌት ስልጠና ሰጥቷት ነበር፡፡

እነሆ አሁን ላይ መንገድ ዳር የላስቲክ መጠለያ አበጅታ … የሰፈሩን ሰው ልብስ እየሰፋች ልጆቿን ታሳድጋለች…

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

አስተያየት ይፃፉ (0 አስተያየት)
Sheger 102.1 AudioNow Numbers